Zawracanie na skrzyżowaniu. Kiedy można wykonać ten manewr?

Zawracanie na skrzyżowaniu dopuszczone jest w kilku konkretnych przypadkach. Najmniej wątpliwości budzi sytuacja, gdy na skrzyżowaniu znajduje się sygnalizacja świetlna. Przy drodze może także być ustawiona tablica informacyjna pokazująca zasady ruchu na danym skrzyżowaniu, a na pasach ruchu znajdują się namalowane strzałki wskazujące kierunki jazdy. Gdy choć jedna z nich skierowana jest w lewą stronę, to na takim skrzyżowaniu można zawracać ze skrajnego lewego pasa.

W praktyce oznacza to, że strzałki kierunkowe na jezdni określają dopuszczony kierunek jazdy z danego pasa ruchu. Jeżeli na skrajnym lewym pasie widnieje strzałka do skrętu w lewo lub w lewo i prosto, kierowca może zwykle wykonać manewr zawracania, o ile nie koliduje to z innymi znakami drogowymi. Jeżeli natomiast znaki poziome wskazują wyłącznie nakaz jazdy prosto, zawracanie z tego pasa nie będzie już dozwolone.

Zakaz zawracania na skrzyżowaniu nie obowiązuje także na skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną bez dodatkowych strzałek. W takim przypadku kierowca może zawrócić, jeżeli jest taka możliwość. Warunkiem jest tutaj brak dodatkowych znaków, zakazujących takiego manewru.

Warto jednak zwracać uwagę na rodzaj sygnałów świetlnych. Klasyczne zielone światło na sygnalizatorze ogólnym pozwala jechać na wprost, skręcić w lewo lub zawrócić, chyba że znakiem nakazu wskazano inny sposób jazdy. Inaczej jest w przypadku sygnalizatorów kierunkowych – zielona strzałka w lewo oznacza, że wolno skręcić w lewo lub zawrócić tylko w zakresie, w jakim nie wskazano zakazu zawracania innymi znakami. Jeżeli działa sygnalizator S z dodatkowymi strzałkami, trzeba bezwzględnie zastosować się do wskazanego kierunku.

Innym przypadkiem, gdy możliwe jest zawracanie na skrzyżowaniu, to gdy ruchem kieruje sygnalizacja, na której znajduje się strzałka kierunkowa skierowana w dół. Jednak w tym przypadku zawracający kierowca musi najpierw ustąpić pierwszeństwa pojazdom jadącym z przeciwnego kierunku. 

Zawracając przy sygnalizacji kierunkowej, należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ kierowcy jadący z prawej strony i z drogi poprzecznej mogą mieć inne wskazania sygnalizatora. Zanim wykonasz manewr zawracania, upewnij się, że żaden pojazd nie wjeżdża właśnie na skrzyżowanie z przeciwnego kierunku oraz że Twoje zachowanie jest czytelne dla innych kierowców.

Jeżeli przy danym skrzyżowaniu nie ma sygnalizacji świetlnej, warto zwracać uwagę na znaki poziome, wyznaczające kierunki jazdy z danego pasa ruchu. Jeżeli nie zakazują one zawracania, manewr taki można wykonać, przy zachowaniu zasad ruchu drogowego, czyli należy trzymać się kolejności pierwszeństwa oraz stosować się do znaków drogowych. Takie sytuacje najczęściej spotyka się na drogach osiedlowych czy też skrzyżowaniach znajdujących się w małych miejscowościach.

Na skrzyżowaniach bez sygnalizacji świetlnej szczególnie ważna jest umiejętność odczytywania znaków i zasad pierwszeństwa przejazdu. Na skrzyżowaniach równorzędnych, gdzie nie występują znaki drogowe określające pierwszeństwo, obowiązuje zasada prawej ręki, a zawracanie powinno odbywać się z jeszcze większą ostrożnością. Jeżeli masz wątpliwości, czy zdążysz wykonać manewr przed nadjeżdżającym z prawej strony pojazdem, lepiej zrezygnować i poszukać innego miejsca do zawrócenia.

Zawracanie na skrzyżowaniu z wysepką także jest możliwe, gdy znaki oraz sygnalizacja świetlna nie zakazują wykonywania takiego manewru. Konieczne jest jednak zachowanie ostrożności oraz kontynuowanie jazdy tym samym pasem, by nie stwarzać zagrożenia dla innych użytkowników drogi. Natomiast w przypadku, gdy na danym skrzyżowaniu nie ma żadnych znaków oznaczających nakazane kierunki jazdy, można zawrócić, ustępując najpierw pierwszeństwa pojazdom z naprzeciwka.

Wysepki, azyle dla pieszych czy rozdzielające pasy wysepki kanalizujące ruch mogą dodatkowo utrudniać zawracanie na skrzyżowaniu. Należy pamiętać, że nie wolno przejeżdżać przez powierzchnie wyłączone z ruchu ani przecinać linii ciągłej wyznaczającej podział jezdni. Jeżeli konstrukcja skrzyżowania lub oznakowanie poziome uniemożliwia płynne wykonanie pełnego obrotu, lepiej odpuścić taki manewr, by nie doprowadzić do sytuacji, która spowoduje zagrożenia dla innych uczestników ruchu.

Warto też wiedzieć, że przepisy ruchu drogowego wprost zabraniają zawracania w niektórych miejscach – np. na autostradach i wielu drogach ekspresowych, gdzie manewr zawracania jest zastąpiony specjalnymi węzłami zjazdowymi. Dużą ostrożność trzeba zachować także na drogach jednokierunkowych – tam zawracanie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie narusza innych zakazów, np. zakazu skrętu w lewo czy znaków typu C nakazujących określony kierunek jazdy.

Zobacz: Hamowanie silnikiem – jak działa i jak wykonać je prawidłowo?

Skoro wiesz już, na jakich skrzyżowaniach można zawracać, warto przypomnieć sobie, jak taki manewr powinien wyglądać. Trzeba się do niego wcześniej przygotować, czyli zająć lewy, najbardziej skrajny pas jazdy – bez względu na to, czy, skrzyżowanie jest wyposażone w sygnalizację świetlną czy też nie. Dzięki temu nie przeszkodzisz innym kierowcom w pokonaniu skrzyżowania.

Kolejnym krokiem jest ustąpienie pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z przeciwnego kierunku. Ustaw samochód tak, by nie blokować drogi dla pojazdów, które zamierzają skręcić na skrzyżowaniu w lewo. Jeśli masz pewność, że nie wymusisz pierwszeństwa, możesz zawrócić. Pamiętaj, by po zawróceniu zając skrajny prawy pas, gdy jest to możliwe. Jeżeli linie namalowane na drodze na to nie pozwalają, zrób to od razu, gdy będzie to możliwe.

Nawet jeśli doskonale wiesz, jak zawracać na skrzyżowaniu, ale dokonasz tego manewru w niedozwolonym miejscu, musisz liczyć się z ryzykiem wypadku. Przede wszystkim inni kierowcy mogą założyć, że zamierzasz skręcić w lewo, a nie zawrócić. Dlatego też może dla nich okazać się zaskoczeniem, gdy Twój pojazd pojawi się przed nimi na pasie do jazdy, zwłaszcza gdy zignorujesz sygnały świetlne lub znaki określające pierwszeństwo na danym skrzyżowaniu. Może to doprowadzić w najlepszym razie do zamieszania na skrzyżowaniu, a w najgorszym do poważnego wypadku, którego Ty będziesz sprawcą.

Nieprawidłowe zawracanie w obrębie skrzyżowania często wygląda z zewnątrz tak, jakby kierowca po prostu zmienił zdanie co do kierunku jazdy. Problem w tym, że inni użytkownicy dróg mogą odczytać Twoje zamiary zupełnie inaczej – zamiast zawracania spodziewają się zwykłego skrętu w lewo. Gwałtowne zatrzymanie się na środku skrzyżowania, zbyt ostry skręt lub przecięcie kilku pasów ruchu jednym manewrem potrafi całkowicie zaburzyć płynność ruchu drogowego i zagrozić bezpieczeństwu ruchu.

Narażasz się nie tylko na konieczność pokrycia szkód z własnego OC, ale także na mandat oraz utratę prawa jazdy. Koszty związane z naprawą uszkodzeń w Twoim aucie przyjdzie Ci pokryć z własnej kieszeni lub ubezpieczenia AC. W przypadku, gdy w zdarzeniu zostaną poszkodowane inne osoby, a ich urazy będą poważne, zamiast mandatu, może czekać Cię nawet sprawa karna.

Jak widzisz, niedozwolone zawracanie na skrzyżowaniu nie jest warte zaoszczędzenia kilku minut, by znaleźć rondo lub skrzyżowanie, na którym zawrócić można w pełni legalnie.

Przyłapanie na zawracaniu na skrzyżowaniu, na którym manewr taki nie jest dozwolony, musisz liczyć się z dotkliwym mandatem. Obecnie grozi za to mandat w wysokości 200-400 złotych oraz 5 punktów karnych.

 

Natomiast niedozwolone zawracanie na skrzyżowaniu to działanie w warunkach, w których powodujesz zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lub ruch ten utrudniasz. W takim przypadku policjant może ukarać Cię mandatem karnym na kwotę 200 złotych i 0-2 punktami karnymi.

Jest to więc sroga kara, zarówno pod względem finansowym, jak i punktowym. Przez kolejne 12 miesięcy trzeba będzie szczególnie uważać na inne wykroczenia, by nie przekroczyć 24 punktów i nie stracić prawa jazdy. W praktyce kilka nieprzemyślanych decyzji może szybko wyczerpać limit punktów i skończyć się koniecznością ponownego zdawania egzaminu na prawo jazdy.

Pamiętaj także, że jeżeli jednocześnie złamiesz inne przepisy, na przykład dotyczące ustąpienia pierwszeństwa pieszemu lub innemu pojazdowi, za te wykroczenia także zostaniesz ukarany mandatami i punktami karnymi. Maksymalna kara, jaką może jednorazowo nałożyć na Ciebie policjant to 5000 złotych oraz 15 punktów karnych.

Sprawdź również: Droga wewnętrzna. Przepisy, jak właściwie się po niej poruszać

Mamy nadzieję, że wiesz już, kiedy nie można zawracać na skrzyżowaniu, i jak oznaczone są skrzyżowania, na których taki manewr jest możliwy. Wysokość mandatów, o których wspomnieliśmy, jest dotkliwa, dlatego też nie warto ryzykować ich otrzymaniem. Lepiej znaleźć miejsce, w którym zawracanie jest dopuszczone, i tam wykonać ten manewr.

Pamiętaj także, że każdy pojazd powinien mieć ważne ubezpieczenie. W LINK4 poza obowiązkowym OC, kupisz Pakiet OC z MiniAssistance po Wypadku. Na stronie internetowej LINK4 znajdziesz także wiele innych ubezpieczeń, jak Autocasco, Assistance czy też NNW.

Sprawdź kalkulator OC, aby obliczyć wysokość składki. Możesz ją też poznać, dzwoniąc po numer (22) 444 44 23 lub spotykając się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Dowiedz się także: Prędkość w terenie zabudowanym – jakie jest ograniczenie i czy zawsze 
wynosi tyle samo?

Czy na każdym skrzyżowaniu można zawracać?

Nie, zawracanie na skrzyżowaniu nie zawsze jest dozwolone. Co do zasady, wolno wykonać manewr zawracania tylko wtedy, gdy nie zabraniają tego przepisy ruchu drogowego, czyli przede wszystkim znaki drogowe, znaki poziome na jezdni oraz sygnalizacja świetlna. Zawracanie jest zakazane m.in. tam, gdzie występuje znak B-23 „zakaz zawracania”, nakaz jazdy prosto, odpowiednie oznakowanie pasów ruchu lub gdzie manewr wymagałby przecięcia linii ciągłej w obrębie skrzyżowania.

Czy linia ciągła zabrania zawracania na skrzyżowaniu?

Jeżeli wykonanie zawracania wymaga przecięcia linii ciągłej, to taki manewr jest zabroniony. Linia ciągła wyznacza granice, których nie wolno przekraczać ani najeżdżać, dlatego zawracanie po łuku przez ciągłą jest traktowane jako wykroczenie. Dopuszczalne jest jedynie takie zawracanie na skrzyżowaniu, które odbywa się w całości w obrębie swojego pasa i nie narusza linii rozdzielających pasy ruchu oraz innych oznaczeń poziomych.

Jaka jest kara za zawracanie w niedozwolonym miejscu?

Zawracanie w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wykonywania manewru (np. przy znaku zakaz zawracania lub w sytuacji oczywiście zagrażającej bezpieczeństwu ruchu drogowego), kończy się mandatem karnym i punktami karnymi. Wysokość mandatu zależy od charakteru wykroczenia – łagodniej traktowane jest samo naruszenie zakazu, surowiej sytuacje, w których nieprawidłowe zawracanie utrudnia ruch lub powoduje zagrożenie bezpieczeństwu ruchu. Dodatkowo, jeśli w wyniku takiego manewru dojdzie do kolizji lub wypadku, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze niż sam mandat.

Kiedy zawracanie jest zabronione przez znaki drogowe?

Zawracanie jest wprost zakazane przez znak B-23 „zakaz zawracania” – obowiązuje on od miejsca ustawienia znaku do najbliższego skrzyżowania włącznie (lub do znaku „koniec zakazów”). Manewr zawracania może być również niedozwolony pośrednio, np. gdy występuje znak zakaz skrętu w lewo, znak nakaz jazdy prosto, znaki typu C wskazujące ściśle określony kierunek jazdy z danego pasa lub gdy strzałki kierunkowe na jezdni nie przewidują skrętu w lewo ani zawracania. W każdym przypadku przed wykonaniem manewru warto dokładnie sprawdzić, jakie znaki drogowe i oznakowanie poziome obowiązują na danym skrzyżowaniu.