Uszkodzona przepustnica. Objawy, przyczyny i naprawa awarii

Przepustnica składa się z korpusu i klapki wykonanych ze stali oraz obudowy z tworzywa. Cały zespół zamontowany jest w kanale dolotowym za filtrem powietrza. Korpus przepustnicy ma na środku otwór ssący, którym przepływa powietrze oczyszczone przez filtr. To właśnie w nim na ośce zamontowana jest klapka, która reguluje ilość przepływającego przez przepustnicę powietrza. 

Jeszcze do niedawna klapka przepustnicy była fizycznie połączona z pedałem gazu za pomocą metalowej linki. W nowoczesnych samochodach klapka poruszana jest przy użyciu silnika elektrycznego, którym steruje sygnał pochodzący z potencjometru umieszczonego przed pedałem gazu.

Jak zachowuje się klapka przepustnicy w zależności od pozycji pedału gazu? Gdy jest on naciśnięty, klapka unosi się, dzięki czemu do komór spalania trafia większa ilość powietrza, a samochód przyspiesza. Jeżeli kierowca odpuszcza gaz, klapka się zamyka, a dopływ powietrza do silnika jest zmniejszany. Na osi klapki znajduje się czujnik położenia przepustnicy. Dzięki pochodzącym z niego sygnałom sterownik silnika jest w stanie dobrać właściwą ilość wtryskiwanego paliwa do dostarczanego do silnika powietrza.

Ta współpraca przepustnicy ze sterownikiem silnika jest kluczowa dla utrzymania właściwej mieszanki paliwowo-powietrznej. Gdy przepustnica otwiera się za mało lub za dużo w stosunku do tego, co ustalił sterownik, mieszanka może być zbyt uboga lub zbyt bogata. W pierwszym przypadku silnik traci moc i może szarpać, w drugim – zużywa więcej paliwa i pracuje mniej efektywnie. Jeśli problem trwa dłużej, jego skutkami mogą być nadmiernie obciążone katalizator czy filtr cząstek stałych.

Jak jednak zachowuje się przepustnica w sytuacji, w której gaz jest całkowicie odpuszczony, czyli np. w trakcie postoju samochodu? Jeżeli jej klapka byłaby całkowicie zamknięta, to silnik natychmiast by zgasł. Dlatego na osi klapki przepustnicy zamontowany jest również silnik krokowy. Jego zadaniem jest otwieranie przepustnicy na tyle, by silnik nie zgasł przy lekkim naciśnięciu pedału gazu. Jego pracą sterują czujniki ciśnienia w kolektorze ssącym, temperatury płynu chłodzącego oraz położenia wałka korbowego.

Dobrze działająca przepustnica ma duże znaczenie także na biegu jałowym. To ona, we współpracy z silniczkiem krokowym i czujnikami, dba o to, by obroty nie spadały zbyt nisko, gdy włączysz klimatyzację, ogrzewanie tylnej szyby czy światła. Każdy dodatkowy odbiornik obciąża silnik, a przepustnica musi szybko zareagować i dopuścić odpowiednią ilość powietrza, aby jednostka napędowa nie zgasła. Jeśli ten element nie działa prawidłowo, kierowca często zauważa, że po włączeniu kilku urządzeń jednocześnie obroty zaczynają falować albo auto gaśnie przy dojeżdżaniu do świateł.

Przeczytaj również: Czujnik temperatury płynu chłodzącego – objawy usterki i wymiana

Benzyna oraz diesel będą zachowywać się podobnie, gdy dojdzie do uszkodzenia przepustnicy. Warto jednak poznać konkretne objawy, by wiedzieć, że ten element wymaga uwagi.

W praktyce pierwsze niepokojące sygnały najczęściej pojawiają się w miejskiej jeździe. Silnik potrafi pracować w miarę poprawnie przy jednostajnej prędkości, a problemy rozpoczynają się dopiero wtedy, gdy często dodajesz i odpuszczasz gaz. Auto może wtedy reagować z opóźnieniem, szarpać przy ruszaniu albo mieć tendencję do gaśnięcia tuż po wciśnięciu sprzęgła.

Wielu kierowców zauważa też, że kontrolka check engine zapala się co jakiś czas, a silnik czasem przechodzi w tzw. tryb awaryjny – auto słabiej przyspiesza i niechętnie wkręca się na obroty. To sytuacja, w której sterownik silnika zauważa, że coś jest nie tak z danymi z przepustnicy i ogranicza moc, by zapobiec poważniejszym uszkodzeniom.

Najczęstszą przyczyną problemów jest brudna przepustnica. Objawy, jakie mogą jej towarzyszyć, to zwykle nierówna praca silnika na biegu jałowym lub jego niekontrolowane gaśnięcie. Innymi oznakami problemów z przepustnicą są też opóźniona reakcja na gaz, szarpanie w trakcie przyspieszania oraz zwiększone zużycie paliwa.

Skąd biorą się zanieczyszczenia, którymi spowodowana może być awaria? Objawy uszkodzenia przepustnicy mogą wywoływać zabrudzenia pochodzące z zabrudzonego filtra powietrza oraz paliwa. Dlatego należy dbać o regularną wymianę tego elementu eksploatacyjnego oraz stosować dobrej jakości paliwo.

W jaki sposób, poza zabrudzeniem, może zostać uszkodzona przepustnica? Za jej niepoprawne działanie mogą odpowiadać również czujnik położenia przepustnicy oraz silnik krokowy. W ich przypadku najczęstszymi przyczynami awarii są zużycie mechaniczne, uszkodzenie przewodów lub zaśniedziałe styki.

Wielu kierowców ma problem z rozpoznaniem tego, że w ich samochodzie jest uszkodzona przepustnica. Objawy jej awarii bardzo często przypominają problemy ze świecami zapłonowymi lub zaworem EGR. Dlatego, jeżeli w swoim samochodzie zaobserwujesz opisane przez nas wyżej symptomy, warto jest sprawdzić w pierwszej kolejności, czy źródłem Twoich problemów nie jest zepsuta przepustnica.

W warsztacie diagnoza przepustnicy zwykle zaczyna się od podłączenia auta do komputera diagnostycznego. Mechanik sprawdza zapisane w sterowniku błędy oraz obserwuje w czasie rzeczywistym parametry pracy przepustnicy – m.in. jej aktualne położenie i reakcję na wciskanie pedału gazu. Następnie ocenia stan mechaniczny elementu, w tym stopień zabrudzenia, luz na osi klapki czy kondycję złączy elektrycznych. Czasami już samo wyczyszczenie i ponowna adaptacja przepustnicy, czyli nauczenie sterownika jej aktualnego zakresu pracy, wystarczają, aby silnik znów zaczął pracować równo.

Zdecydowanie odradzamy odkładanie wizyty u mechanika na ostatnią chwilę. Użytkując samochód z niesprawną przepustnicą, narażasz się na dużo poważniejsze awarie.

Na początku może się wydawać, że to tylko drobna niedogodność – silnik czasem zgaśnie, auto lekko szarpnie, a spalanie wzrośnie o litr czy dwa. Warto jednak spojrzeć na to z innej perspektywy. Gaśnięcie silnika przy dojeżdżaniu do skrzyżowania lub w trakcie manewru wyprzedzania to realne zagrożenie bezpieczeństwa.

Długotrwała jazda z nieprawidłową mieszanką paliwowo-powietrzną obciąża również inne elementy, takie jak katalizator czy sondę lambda, co może generować kolejne, znacznie wyższe koszty napraw. Dlatego zamiast przyzwyczajać się do dziwnego zachowania silnika, lepiej jak najszybciej zdiagnozować przyczynę i usunąć usterkę.

Dowiedz się także: Wymiana pompy paliwa – kiedy jest konieczna? Poznaj objawy zużycia

Za problemy z poprawnym działaniem silnika bardzo często odpowiedzialna jest brudna przepustnica. W jaki sposób można ocenić to, czy nadaje się do czyszczenia? Wstępną weryfikację można przeprowadzić samodzielnie. Jeżeli podzespół nie będzie wymagał czyszczenia, to jego elementy powinny mieć metaliczny kolor. Jeżeli jednak po zdjęciu obudowy okaże się, że na przepustnicy znajduje się ciemny nalot, może to oznaczać, że konieczne będzie jej wyczyszczenie.

W jaki sposób należy wyczyścić element tak, by zlikwidować objawy uszkodzonej przepustnicy? Benzyna ekstrakcyjna albo specjalny środek do czyszczenia przepustnic będą w tym przypadku niezbędne. Preparat należy nanieść na elementy przepustnicy, a następnie, gdy chemia rozpuści już brud, usunąć go za pomocą miękkiej szmatki. W ten sam sposób możesz również wyczyścić silniczek krokowy.

Przy czyszczeniu warto jednak zachować ostrożność. Nie powinno się na siłę odginać klapki przepustnicy, szczególnie w nowoczesnych, elektronicznie sterowanych układach, ponieważ można w ten sposób uszkodzić mechanizm napędzający lub przekładnię. Trzeba również uważać, aby nie zalać środkiem chemicznym części elektronicznej, wtyczek i przewodów.

Do usuwania brudu lepiej używać miękkiej szmatki lub pędzelka, a nie twardych narzędzi, które mogłyby porysować powierzchnię. Po zakończeniu prac w wielu autach konieczna jest adaptacja przepustnicy, czyli procedura, dzięki której sterownik uczy się nowych ustawień tego elementu. Można ją wykonać przy użyciu odpowiedniego sprzętu diagnostycznego w warsztacie.

Co w sytuacji, w której czyszczenie przepustnicy nie przyniosło pożądanych efektów i problemy z silnikiem nadal występują? Wtedy można założyć, że ich źródłem nie jest zabrudzenie, a awaria przepustnicy. Objawy towarzyszące jej uszkodzeniu mogą być wywoływane przez źle działający czujnik położenia klapki. W takim przypadku jedynym wyjściem jest jego wymiana na nowy.

Jeżeli w Twoim samochodzie obserwujesz nierówną pracę silnika, jego niekontrolowane gaśnięcie oraz szarpanie w trakcie przyspieszania, to odpowiedzialna za to może być uszkodzona przepustnica. Objawy, które towarzyszą tej awarii, bardzo często występują również w przypadku zużytych świec zapłonowych lub uszkodzonego zaworu EGR, dlatego jest ona czasami ciężka do zdiagnozowania.

Bardzo często powodem problemów z przepustnicą jest jej zabrudzenie, dlatego, zanim zdecydujesz się na wymianę, warto poddać ją czyszczeniu, które może zlikwidować usterkę. Jeżeli czyszczenie nic nie zmieni, to bardzo możliwe, że za problemy z silnikiem odpowiada zepsuta przepustnica. Czy można jeździć samochodem pomimo jej uszkodzenia? Stanowczo to odradzamy, ponieważ może doprowadzić to do poważniejszych usterek w aucie.

W podróż samochodem wyruszasz z myślą o bezpieczeństwie i komforcie, jednak nie zawsze możesz przewidzieć wszystkie sytuacje na drodze. Dlatego równie ważne jak stan techniczny pojazdu jest ubezpieczenie samochodu.

Dlatego zapoznaj się z ofertą LINK4, gdzie znajdziesz poza obowiązkowym OC, np. Pakiet OC z 
MiniAssistance po Wypadku. Zawiera on dwa ubezpieczenia: OC i MiniAssistance po Wypadku. W ramach ochrony możesz skorzystać z szeregu świadczeń przydatnych w wielu sytuacjach, jak chociażby holowanie do 100 km w razie wypadku, próba usprawnienia auta na miejscu w razie wypadku czy też pomoc w wymianie koła. Po wypadku lub kradzieży pojazdu możesz też skorzystać z auta zastępczego, które zostanie Ci udostępnione na maksymalnie 3 dni. Przez cały czas masz również dostęp do pomocy informacyjnej, która działa przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu..

Inną ochroną, którą warto posiadać jest ubezpieczenie AC zawierane w formule All Risk, co oznacza, że otrzymasz odszkodowanie za wszystkie zdarzenia, poza tymi wskazanymi jako wyłączenia w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU). AC w LINK4 to opcja dla tych, którzy chcą zapewnić sobie odszkodowanie w sytuacji, gdy doprowadzą do wypadku lub kolizji skutkujących uszkodzeniem własnego samochodu. W ramach AC LINK4 wypłaci Ci odszkodowanie za szkody na pojeździe powstałe w wyniku, np. wypadku, działania sił natury, a nawet w razie kradzieży.

Możesz również rozważyć zakup ubezpieczenia Auto Assistance. W razie wypadku, awarii czy innych nieprzewidzianych sytuacji, zapewni Ci szybką i niezbędną pomoc. W zależności od wybranego wariantu możesz liczyć na takie świadczenia, jak naprawa na miejscu zdarzenia (jeśli to możliwe), pojazd zastępczy, holowanie czy dostarczenie paliwa. W LINK4 oferujemy trzy różne warianty tego ubezpieczenia (Auto Assistance Standard, Auto Assistance Plus i Auto Assistance Komfort), więc możesz wybrać ten, który najlepiej odpowiada Twoim potrzebom.

Sprawdź również kalkulator OC dostępny na naszej stronie, aby obliczyć wysokość składki. Poznasz ją również, jeśli skontaktujesz się z nami telefonicznie (22 444 44 23) lub podczas spotkania z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Sprawdź też: Ubezpieczenie samochodu od awarii silnika

Jakie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie przepustnicy w samochodzie?

Najczęstszym objawem uszkodzonej przepustnicy jest nierówna praca silnika na biegu jałowym. Wśród kolejnych oznak można wymienić między innymi niekontrolowane gaśnięcie silnika, opóźnioną reakcję na gaz, szarpanie podczas przyspieszania oraz zwiększone zużycie paliwa.

Co najczęściej jest przyczyną awarii przepustnicy?

Najczęstszą przyczyną awarii jest zabrudzona przepustnica. Objawy są wtedy bardzo odczuwalne i mogą wynikać zarówno z używania zabrudzonego filtra powietrza, jak i paliwa niskiej jakości.

Czy uszkodzoną przepustnicę można naprawić, czy konieczna jest jej wymiana?

Uszkodzoną przepustnicę często można naprawić poprzez czyszczenie, szczególnie gdy problemem jest nagromadzenie brudu. W przypadku poważniejszych uszkodzeń, jak np. wadliwy czujnik położenia przepustnicy, konieczna może być wymiana.

W jaki sposób mechanik diagnozuje problem z przepustnicą?

Mechanik diagnozuje problem z przepustnicą poprzez weryfikację objawów, sprawdzenie czystości i stanu przepustnicy oraz testowanie czujników i silnika krokowego, gdyż te elementy wpływają na jej działanie.

Jakie mogą być skutki długotrwałej jazdy z uszkodzoną przepustnicą?

Warto zawsze reagować, gdy odkryjesz objawy świadczące o uszkodzeniu przepustnicy, gdyż długotrwała jazda z tym uszkodzonym elementem może prowadzić do poważniejszych awarii silnika, nierównomiernego zużycia paliwa, i potencjalnie niebezpiecznych sytuacji na drodze, szczególnie jeśli awaria wpływa na kontrolę prędkości pojazdu.

Ile zazwyczaj kosztuje naprawa lub wymiana przepustnicy?

Koszt naprawy lub wymiany przepustnicy zależy od modelu samochodu i rodzaju usterki. Czyszczenie może być stosunkowo tanie, podczas gdy wymiana całego zespołu przepustnicy lub powiązanych komponentów może być kosztowniejsza.