Mandat za brak fotelika dla dziecka. Jakie kary grożą kierowcy?

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat przepisy dotyczące przewożenia dzieci w samochodach mocno się zmieniły – z bardzo liberalnych do dość restrykcyjnych i jednoznacznych. Związane jest to ze stałym rozwojem dziedzin nauki zajmujących się bezpieczeństwem na drogach, przyczynami wypadków drogowych i obrażeniami powstałymi w ich wyniku. Rozwiązania kiedyś dopuszczalne teraz wydają się niezwykle lekkomyślne. Pokolenie millenialsów doskonale pamięta wakacyjne wyjazdy z rodzicami, nie tylko bez fotelików, ale nawet bez zapinania pasów bezpieczeństwa. 

Obecnie bezpieczeństwo pasażerów, zwłaszcza tych nieletnich, traktowane jest bardzo poważnie. Z tego też względu rzadko dochodzi do sytuacji, gdy przewozi się dziecko bez fotelika. Mandat za takie wykroczenie może uszczuplić kieszeń. Polskie przepisy stanowią, że bez względu na wiek dziecka musi ono korzystać z fotelika, jeżeli jego wzrost nie przekracza 150 cm. 

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wskazuje wprost, że dopóki ten limit nie zostanie osiągnięty, dziecko przewożone w samochodzie osobowym musi korzystać z fotelika bezpieczeństwa lub podstawki dopasowanej do jego wagi i wzrostu. To może być uciążliwe przy starszych dzieciach o drobnej budowie, ale przepisy zostały stworzone z myślą o maksymalnym bezpieczeństwie młodego pasażera.

To znaczy, że nawet 17-latek o wzroście poniżej tego limitu powinien używać podstawki lub fotelika. Oczywiście jest to dość kontrowersyjny zapis, gdyż dorosła osoba o takim samym wzroście nie musi już korzystać z takiego sprzętu. Od reguły tej są przewidziane odstępstwa, o których przeczytasz w dalszej części artykułu.

Niemowlęta przewożone w foteliku na przednim siedzeniu auta powinny zawsze podróżować tyłem do kierunku jazdy. A poduszka powietrzna pasażera powinna wówczas być wyłączona. Jeżeli chodzi o starsze dzieci, to podczas jazdy zawsze powinny znajdować się na tylnej kanapie samochodu, bez względu na to, czy korzystają z fotelika, czy podstawki. Oba te akcesoria powinny być dobrane do wagi dziecka, tak, by podróżowało ono wygodnie oraz było odpowiednio zabezpieczone przed skutkami nagłego zatrzymania się lub zderzenia z innym pojazdem.

Bezpieczny fotelik samochodowy musi być stabilnie zamontowany – za pomocą systemu ISOFIX lub pasa bezpieczeństwa – oraz używany zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia. Dobrze dobrany model sprawia, że dziecko podróżuje w prawidłowej pozycji, ma właściwie poprowadzone pasy i jest w stanie wygodnie przetrwać nawet dłuższą trasę.

Przepisy jasno określają, że dziecko nie tylko ma znajdować się w foteliku, ale też musi być w nim prawidłowo przypięte. Dziecko w foteliku powinno mieć prawidłowo zapięte pasy fotelika lub być przypięte pasami bezpieczeństwa samochodu – zgodnie z zaleceniami producenta fotelika. Tylko wtedy urządzenia przytrzymujące są w stanie skutecznie chronić dzieci w razie zderzenia. Niedopuszczalne jest przewożenie dzieci na kolanach dorosłych czy przytrzymywanie ich ręką – w chwili ewentualnego wypadku siły działające na ciało dziecka są tak duże, że nie ma szans, by je utrzymać.

Zobacz również: ISOFIX – co to jest i do czego służy?

Za przewożenie dziecka bez fotelika grożą surowe kary. Mandat w takiej sytuacji może okazać się dość dotkliwy. Zapominalski kierowca powinien przygotować się na całkiem spore konsekwencje. Oto jakie grzywny przewiduje taryfikator za nieprawidłowy przewóz dziecka:

• Jeśli Twoje dziecko nie ma 150 cm wzrostu i podróżuje na przednim lub tylnym siedzeniu bez fotelika lub w aucie niewyposażonym w pasy bezpieczeństwa ani też w inne urządzenia przytrzymujące, otrzymasz mandat. Kara za brak fotelika wynosi 300 zł, a dodatkowo kierowca otrzyma 5 punktów karnych. Przy dwójce dzieci będzie to 10 punktów, a przy większej liczbie – 15 punktów,

Otrzymasz mandat o tej samej wysokości, jeśli fotelik lub urządzenie zainstalowane jest w niewłaściwy sposób, niezgodnie ze wskazówkami producenta. Powinny być zamocowane tak, jak jest to opisane w instrukcji obsługi. Dzięki temu będziesz mieć pewność, że w razie wypadku lub nagłego hamowania ochronią małego pasażera i zapewnią mu bezpieczeństwo.

Wiesz już jaki mandat za brak fotelika możesz otrzymać. Czas więc dowiedzieć się, kiedy dziecko nie musi już używać tego rodzaju akcesoriów. Polskie prawo określa następujące wyjątki od tej zasady,

• Z fotelika ani podkładki nie musi korzystać osoba niepełnoletnia, która ma ponad 150 cm wzrostu.
• Nie ma obowiązku przewożenia dziecka, które nie osiągnęło jeszcze 150 cm wzrostu, na podstawce, ani w foteliku, jeśli podróżuje ono w licencjonowanej taksówce, autobusie, karetce, lub radiowozie,
• Istnieje też szczególny wyjątek dotyczący dzieci, które z powodów zdrowotnych nie mogą być przewożone w foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym. W takiej sytuacji lekarz może wystawić zaświadczenie lekarskie, w którym wskaże przeciwwskazania do stosowania fotelika samochodowego. Dziecko przewożone na podstawie takiego dokumentu powinno być – w miarę możliwości – zabezpieczone pasami bezpieczeństwa, a opiekun powinien mieć zaświadczenie przy sobie na wypadek kontroli drogowej,
• Dziecko, którego wzrost wynosi między 135 a 150 cm, można przewozić na tylnym siedzeniu auta bez fotelika, jeśli nie ma tam możliwości montażu trzech fotelików, a dwójka młodszych dzieci już w nich podróżuje. W takim szczególnym przypadku, jeśli opiekun nie jest w stanie zapewnić trzeciemu dziecku fotelika (bo na przykład już się on nie zmieści pomiędzy fotelikami rodzeństwa), jeden mały pasażer może jechać bez niego. Powinien być jednak przypięty pasami bezpieczeństwa.

Zastanawiasz się, czy można przewozić dziecko na przednim siedzeniu? Oczywiście jest taka możliwość, jednak pod pewnymi warunkami. Na przednim siedzeniu pasażera mogą podróżować dzieci, które:

• mają powyżej 150 cm wzrostu;
• mają powyżej 135 cm wzrostu i siedzą w specjalnie dopasowanych fotelikach lub na podkładkach;
• jadą z przodu, ponieważ na tylnych siedzeniach podróżują młodsze dzieci i nie ma możliwości zamontować tam kolejnego akcesorium tego typu;
• niemowlęta, znajdujące się w fotelikach umieszczonych tyłem do kierunku jazdy. Warunkiem jest, aby na czas podróży dezaktywować poduszkę powietrzną. 

Należy pamiętać, że przewożenie dziecka w foteliku na przednim siedzeniu samochodu zawsze wiąże się z większym ryzykiem niż umieszczenie go na tylnej kanapie. W razie zderzenia czołowego to właśnie przedni fotel jest najbardziej narażony na działanie sił uderzenia. Jeżeli jednak z różnych powodów musisz zabrać malucha na przednim siedzeniu auta (np. z uwagi na dwójkę dzieci w fotelikach z tyłu), szczególnie zadbaj o poprawny montaż fotelika, wyłącz poduszkę powietrzną pasażera i upewnij się, że dziecko jest odpowiednio przypięte.

Gdy już zaopatrzysz się w fotelik, wybierz dla Twojego dziecka odpowiednie miejsce w aucie. Za najbezpieczniejsze, uważa się środkowe siedzenie na tylnej kanapie, zwłaszcza jeśli wyposażone jest ono w trzypunktowy pas bezpieczeństwa albo ISOFIX. Na takim miejscu, w razie ewentualnego wypadku lub dachowania dziecko będzie najbardziej oddalone od skutków zderzenia bocznego. Prawidłowo zamontowany fotelik powinien uchronić malucha także w trakcie zderzenia czołowego. Jeżeli konstrukcja auta nie pozwala na montaż fotelika na środku, dobrym wyborem jest też tylnym siedzeniu za pasażerem. Ułatwia to opiekunowi zajmowanie się dzieckiem podczas postoju i nadal zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa.

Sprawdź także: Mandat za brak pasów. Jakie kary grożą kierowcy?

Pamiętaj, że dla dziecka skrajnie niebezpieczna jest każda, nawet krótka jazda bez fotelika. Mandat to najmniejszy kłopot, jaki może Cię spotkać w razie wypadku. Małe dzieci mają słabo rozwinięte mięśnie szyi. Dlatego też podczas ewentualnej kolizji są one szczególnie narażone na urazy głowy oraz szyjnego odcinka kręgosłupa. By unikać kłopotów, warto zaopatrzyć się w wygodny fotelik z atestem. Jeżeli dodatkowo umieścisz go tyłem do kierunku jazdy, na głowę i szyję Twojego dziecka będzie oddziaływać mniejsza siła w razie ewentualnego wypadku. 

Nie jesteś w stanie przewidzieć wszystkich sytuacji, jakie zdarzyć się mogą na drodze, dlatego też warto ubezpieczyć Twoje auto i podróżujące nim osoby. Możesz to zrobić, wykupując OC i AC w LINK4. W ten sposób zapewnisz sobie ochronę przed finansowymi skutkami szkód wyrządzonych innym osobom, a także dotyczących Twojego samochodu.

Sprawdź kalkulator OC dostępny na naszej stronie, aby obliczyć wysokość składki. Możesz ją również poznać, dzwoniąc pod numer (22) 444 44 23 lub spotykając się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Dowiedz się także: Kiedy następuje przedawnienie mandatu? Wszystko, co musisz wiedzieć

Jaka jest wysokość mandatu za brak fotelika samochodowego?

Za przewożenie dziecka bez fotelika lub w aucie niewyposażonym w pasy bezpieczeństwa ani inne urządzenia przytrzymujące grozi mandat w wysokości 300 zł oraz 5 punktów karnych. Jeśli jednocześnie przewożonych jest więcej dzieci bez wymaganego zabezpieczenia, łączna liczba punktów może być wyższa – w przypadku dwójki dzieci do 10 punktów, a przy większej liczbie nawet 15. W skrajnych sytuacjach, gdy nieprzepisowe przewożenie dzieci wiąże się z poważniejszym zagrożeniem, mogą pojawić się także poważniejsze konsekwencje.

Do jakiego wieku lub wzrostu dziecko musi jeździć w foteliku?

Przepisy bardziej niż na wiek zwracają uwagę na wzrostu dziecka. Obowiązek przewożenia dziecka w foteliku samochodowym lub innym urządzeniu przytrzymującym dotyczy wszystkich młodych pasażerów, którzy nie osiągnęli jeszcze 150 cm wzrostu. W praktyce oznacza to, że nawet starsze dzieci i nastolatki o drobnej budowie, ale niższe niż 150 cm, powinny korzystać z fotelika lub podstawki, aby pas bezpieczeństwa przebiegał po ciele we właściwy sposób i zapewniał maksymalną ochronę w razie wypadku.

Czy na przednim siedzeniu można przewozić dziecko w foteliku?

Tak, przepisy dopuszczają przewożenie dziecka w foteliku na przednim siedzeniu samochodu, ale pod pewnymi warunkami. Najmłodsze dzieci mogą być przewożone tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu auta tylko wtedy, gdy poduszka powietrzna pasażera jest bezwzględnie wyłączona. Starsze dzieci mogą siedzieć na przednim fotelu w odpowiednio dobranym foteliku lub na podstawce, przypięte pasami bezpieczeństwa, szczególnie wtedy, gdy na tylnej kanapie nie da się zamontować trzech fotelików jednocześnie. Mimo to, ze względów bezpieczeństwa dziecka, zaleca się, by podstawowym miejscem przewozu był tylny rząd siedzeń.

W jakich sytuacjach dziecko może jechać bez fotelika?

Dziecko może podróżować bez fotelika tylko w ściśle określonych przypadkach. Po pierwsze – gdy ma co najmniej 150 cm wzrostu. Po drugie – gdy przewóz odbywa się specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego, w licencjonowanej taksówce, autobusie lub radiowozie. Dodatkowo przepisy dopuszczają sytuację, w której dziecko o wzroście między 135 a 150 cm jedzie na tylnej kanapie samochodu bez fotelika, jeśli nie ma możliwości zamontować tam trzy foteliki, a dwójki dzieci korzysta już z fotelików. W wyjątkowych, medycznie uzasadnionych przypadkach możliwe jest też przewożenie dziecka z zaświadczeniem lekarskim zwalniającym z obowiązku korzystania z fotelika – wtedy powinno być ono zabezpieczone zapiętymi pasami bezpieczeństwa.

Źródło:
1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym: 
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970980602.